Hymn o świętej Ricie

22 dzień każdego miesiąca jest szczególnie obchodzony przez czcicieli drogocennej perły Umbrii, św. Rity z Cascii. Ta wielka święta, najpierw oddana żona, potem żyjąca w klasztorze wdowa, znana jest jako patronka spraw beznadziejnych. O tak zacnej postaci opowiada łaciński Hymnus de Sancta Rita, który publikujemy w oryginale i z autorskim przekładem.

Hymnus de Sancta Rita

Margarita pretiosa1,
Thesaurus parentium,
Cui non periculosa
Examina apium.

Advenerunt mellifera
Ex suis alvaribus2,
Ut Ezechiel altera
Mel haberet oribus3.

Via, Veritas et Vita
Christus a se dicitur:
Eis dictis sancta Rita
In anima movetur4.

Iter purum castitatis
Hujus gaudimonium.
Sed patris ejus mandatis
Ivit matrimonium5.

Sponsus vehemens peccabat
Per vim mala faciens.
Quoniam pro hoc orabat,
Conversus est moriens6.

Orbos ne vindicent monet
Pro patre in hostibus:
Uterque veniam donet
Parentem necantibus7.

Filiis suis sepultis
Coepit claustrum petere,
Uti cellis in occultis
Possit ibi vivere8.

Quando ei vetuerunt,
Vocat sanctos precibus.
Quattuor portam transierunt:
Ea cum patronibus9.

Via recta vadit Rita
Ducit eam Veritas,
Vivificit eam Vita:
Et sic floret sanctitas.

A vidua semper Dei
Meditatur Passio.
Fit et vulnus ejus ei:
Compatitur Domino10.

Ut formosa viva rosa
Hieme in nivibus11,
Gloriosa et famosa
Rita in hominibus.

Honor, salus sint Gignenti,
Genito laudatio.
Ab utroque Procedenti
Compar benedictio.

Amen.

Hymn o świętej Ricie

Oto perła wielce droga1,
Która ród bogaci swój.
Żadna dla niej to nie trwoga,
Choć się zleci pszczeli rój.

Ze swych uli przybywają,
Niosąc z sobą słodki miód2,
I do ust go jej wkładają:
Nowy Ezechiela cud3.

Droga, Prawda oraz Życie –
Chrystus tak sam siebie zwie.
Przez te słowa w świętej Ricie
Duch ku Bogu swemu lgnie4.

Ścieżka czysta wstydliwości
Radością, którą chce znać.
Ale w ojcu posłuszności
Ślub małżeński musi brać5.

Gwałtowność męża grzeszyła,
Niecnie czynił raz po raz.
Ponieważ się zań modliła,
Nawrócił się w śmierci czas6.

By za ojca się nie mściły
Powiada sierotom swym,
Lecz by z serca przebaczyły,
Rodzica zabójcom złym7.

Po swych synów pogrzebaniu
Chce w klasztorze odtąd być,
Aby w ukrytym mieszkaniu
Mogła tam pobożnie żyć8.

Gdy jej tego zabroniono,
Woła świętych, modląc się.
I wnet, chociaż ją zamkniono,
Czworo przeszło bramę tę9.

Drogę pokazuje Ricie
Prawda i doradza jej.
Ożywia ją samo Życie,
I tak kwitnie świętość w niej.

Owa wdowa zawsze Boga
Mąk rozpamiętuje ból.
Na jej czole sroga –
Cierpi jak jej Pan i Król10.

Urokliwa róża żywa
Która zimą kruszy lód11
Tak cnotliwa świątobliwa
Rita ponad ludzki ród.

Pozdrowienie Rodzącemu
Zrodzonemu niech cześć brzmi.
Od Obu Pochodzącemu
Równy hołd po wszystkie dni.

Amen.

Objaśnienia

  1. Leon XIII, kanonizując św. Ritę 24 maja 1900 r., nazwał ją drogocenną perłą Umbrii. Jest to również gra słów: Rita jest zdrobnieniem od imienia Margarita (Małgorzata), które z kolei pochodzi z łacińskiego pospolitego rzeczownika margarita, oznaczającego perłę.
  2. Tradycja podaje, że do kołyski małej Rity przyleciał rój pszczół, które nie wyrządziły jej żadnej krzywdy, chcąc dać jej miód do ust.
  3. Por. Ez 3, 3.
  4. Szczególny wpływ na życie św. Rity wywarł ten fragment Ewangelii, w którym Chrystus określa się Drogą, Prawdą i Życiem; jego usłyszenie wzbudziło w niej nieustające potem pragnienie świętości.
  5. Święta, pragnąca pogłębiać swoją więź z Chrystusem, chciała jako dziewica żyć w klasztorze. Ze względu jednak na wolę rodziców (była jedynym dzieckiem rodziny Lottich) w wieku 14 lat zawarła małżeństwo z Pawłem Macinim.
  6. Italia w XIV i XV w. była bardzo rozdrobniona i pogrążona w walkach różnych frakcji politycznych. Ze względu na nieskuteczność zarządzania państewkami rozpanoszyło się krwawe prawo vendetty, samosądu polegającego na tym, że za śmierć członka jednej rodziny lub partii zabijano członka lub członków rodziny lub partii zwaśnionej. Wywoływało to ciąg wzajemnych zemst, który mógł być przerwany tylko, jeśli strony poszły na ugodę, o co było bardzo trudno. Również rodzina Mancinich uczestniczyła w procederze bratobójczych walk o pomstę; w jednej z takich miał zostać śmiertelnie raniony Paweł, którego Rita swoją niezłomną przez całe trudne (ze względu na przestępczy styl życia męża) postawą ostatecznie przekonała do przebaczenia winowajcom i żalu za grzechy na łożu śmierci.
  7. Paweł i Rita mieli dwóch synów, Jakuba Antoniego i Pawła Marię. Zgodnie z prawem vendetty zamierzali oni początkowo pomścić śmierć swego ojca, jednak odwiodła ich od zemsty matka.
  8. Młodzi Mancini umarli niedługo po darowaniu zabójcom ojca od zarazy. Wobec takiego obrotu spraw Rita postanowiła wstąpić do klasztoru sióstr augustianek.
  9. Obawiając się zaangażowania klasztoru w spory polityczno-rodowe, odmówiono wdowie po Pawle Mancinim przyjęcia do zakonu. Ta zatem wzniosła modlitwy do św. Augustyna, św. Jana Chrzciciela i św. Mikołaja z Tolentino; objawili jej się oni i przeszli do środka klasztoru mimo zamkniętej furty. Ujrzawszy to, siostry natychmiast włączyły Ritę do swego grona.
  10. Rita, rozmiłowana w rozważaniu Męki Pańskiej, otrzymała dar stygmatu w postaci rany na czole.
  11. Gdy św. Rita zachorowała, a było to zimą, poprosiła siostry o przyniesienie jej z ogrodu klasztornego róży. Zakonnice zadziwiły się tą prośbą, mniemając, że chora majaczy. Wiedząc jednak o tym, że towarzyszą jej nieraz niezwykłe znaki, poszły do ogrodu i istotnie znalazły tam wśród śniegu jedną kwitnącą różę, którą zaraz przyniosły świętej według jej prośby. Na pamiątkę tego przyjął się we Włoszech obyczaj święcenia róż 22 maja, w jej święto.

Leave a Reply